Rekomendacja Instytutu Zdrowia

Znak przyznawany produktom, które zasługują na szczególne wyróżnienie

Rekomendacja Instytutu Zdrowia jest dobrowolnym, przyznawanym na czas określony wyróżnieniem dla produktów, które pomyślnie przeszły ocenę prowadzoną przez Narodowe Centrum Zdrowia i Biologii Człowieka – Instytut Zdrowia w Warszawie.

W ramach postępowania analizujemy bezpieczeństwo produktu, jego jakość, wartość użytkową, dokumentację oraz wiarygodność deklarowanych właściwości. Zakres oceny jest dostosowany do rodzaju wyrobu, jego przeznaczenia i sposobu stosowania.

Rekomendacja nie jest przyznawana wyłącznie na podstawie deklaracji producenta. Podstawę decyzji stanowią przedstawione dokumenty, wyniki badań, informacje o składzie lub zastosowanych materiałach oraz inne dowody wymagane dla danej kategorii produktu.

Znak Rekomendacja Instytutu Zdrowia

Ocena instytucjonalna

Wiarygodność, którą można sprawdzić

Rynek jest pełen deklaracji o wyjątkowej jakości, skuteczności i bezpieczeństwie produktów. Większość z nich pochodzi bezpośrednio od producentów. Rekomendacja Instytutu Zdrowia wprowadza dodatkowy poziom weryfikacji – ocenę instytucjonalną prowadzoną według określonych kryteriów.

Każda Rekomendacja odnosi się do konkretnego produktu, jego wskazanego wariantu, składu, przeznaczenia oraz zakresu przeprowadzonej oceny. Przyznane oznaczenie posiada indywidualny numer i określony termin ważności, a jego aktualny status można zweryfikować w rejestrze prowadzonym przez Instytut.

Dzięki temu konsument otrzymuje czytelną informację, że produkt został poddany dodatkowej ocenie, a producent zyskuje możliwość potwierdzenia jakości wyrobu w sposób wykraczający poza jego własne zapewnienia marketingowe.

Zakres potwierdzenia

Co oznacza Rekomendacja Instytutu Zdrowia?

Przyznanie Rekomendacji oznacza, że w zakresie określonym w certyfikacie produkt:

  • przeszedł ocenę według kryteriów właściwych dla swojej kategorii;
  • posiada dokumentację pozwalającą na ocenę jego składu, właściwości i przeznaczenia;
  • spełnił wymagania bezpieczeństwa określone w programie;
  • posiada dowody uzasadniające właściwości uwzględnione w zakresie oceny;
  • jest oznakowany i prezentowany w sposób rzetelny oraz zrozumiały dla konsumenta;
  • nie wykazał nieakceptowalnych zagrożeń w ocenianym zakresie i przy deklarowanym sposobie stosowania;
  • uzyskał pozytywną decyzję Instytutu Zdrowia.

Rekomendacja jest wyróżnieniem wyższego stopnia niż podstawowa ocena bezpieczeństwa. Produkt nie musi wcześniej posiadać odrębnego certyfikatu „Bezpieczny Wyrób”, ponieważ ocena bezpieczeństwa stanowi część postępowania dotyczącego Rekomendacji.

Niespełnienie kryteriów bezpieczeństwa wyklucza przyznanie Rekomendacji niezależnie od pozostałych właściwości produktu.

Sześć obszarów

Co podlega ocenie?

Zakres postępowania zależy od rodzaju produktu i jest ustalany podczas jego wstępnej kwalifikacji. Ocena może obejmować następujące obszary:

Bezpieczeństwo

Analizujemy skład produktu, zastosowane substancje lub materiały, przewidywany sposób używania, grupę docelową, przeciwwskazania, ostrzeżenia oraz możliwe zagrożenia związane z prawidłowym i racjonalnie przewidywalnym stosowaniem.

Jakość i powtarzalność

Weryfikujemy dokumenty dotyczące jakości wyrobu, procesu wytwarzania, kontroli surowców, gotowego produktu oraz zachowania deklarowanych parametrów w kolejnych partiach produkcyjnych.

Wiarygodność deklarowanych właściwości

Oceniamy, czy informacje przekazywane konsumentowi znajdują uzasadnienie w dokumentacji, wynikach badań, danych technicznych albo dostępnej wiedzy naukowej. Zakres oceny obejmuje wyłącznie właściwości wskazane w postępowaniu i wymienione w certyfikacie.

Wartość użytkowa

Analizujemy, czy produkt prawidłowo realizuje deklarowane przeznaczenie, jest odpowiednio zaprojektowany oraz przedstawia uzasadnioną wartość dla grupy użytkowników, do której jest kierowany.

Oznakowanie i komunikacja

Sprawdzamy etykietę, instrukcję stosowania, ostrzeżenia oraz materiały informacyjne przedstawione w toku postępowania. Ocenie podlega ich czytelność, spójność z dokumentacją i ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd.

Transparentność producenta

Bierzemy pod uwagę kompletność przekazanych informacji, identyfikowalność produktu, możliwość ustalenia podmiotu odpowiedzialnego oraz gotowość do informowania o zmianach mogących wpływać na zakres wydanej Rekomendacji.

Dokumenty i dowody

Na jakiej podstawie oceniamy?

W zależności od kategorii produktu podstawę oceny mogą stanowić:

  • dokumentacja dotycząca składu i pochodzenia surowców;
  • specyfikacje jakościowe oraz dokumentacja techniczna;
  • wyniki badań laboratoryjnych;
  • raporty bezpieczeństwa i analizy ryzyka;
  • dokumenty dotyczące procesu produkcyjnego i kontroli jakości;
  • badania użytkowe, aplikacyjne lub funkcjonalne;
  • publikacje naukowe i aktualny stan wiedzy;
  • obowiązujące przepisy, normy oraz wytyczne branżowe;
  • etykiety, instrukcje, opakowania i materiały informacyjne;
  • informacje dotyczące reklamacji, incydentów, działań naprawczych lub wycofań produktu;
  • próbki produktu przekazane albo pozyskane do przeprowadzenia oceny.

Instytut może zażądać dodatkowych dokumentów, niezależnych badań lub wyjaśnień, jeżeli przedstawiony materiał nie pozwala na przeprowadzenie rzetelnej oceny.

Zakres programu

Dla jakich produktów?

Do programu mogą być zgłaszane w szczególności:

  • żywność i napoje bezalkoholowe;
  • suplementy diety;
  • kosmetyki i produkty pielęgnacyjne;
  • wyroby higieniczne;
  • produkty przeznaczone do codziennego kontaktu ze skórą;
  • artykuły konsumenckie związane ze zdrowiem, komfortem lub bezpieczeństwem użytkownika;
  • opakowania i materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością;
  • inne produkty po uprzednim opracowaniu lub wskazaniu właściwych kryteriów oceny.

Możliwość objęcia konkretnego produktu programem jest każdorazowo ustalana podczas wstępnej kwalifikacji. Instytut może odmówić przyjęcia wniosku, jeżeli nie posiada odpowiednich kryteriów, kompetencji eksperckich albo możliwości rzetelnego zweryfikowania właściwości danego wyrobu.

Produkty lecznicze nie są obejmowane Rekomendacją w zakresie ich działania terapeutycznego. Wyroby medyczne i inne produkty podlegające szczególnym regulacjom mogą zostać przyjęte do oceny jedynie po indywidualnej kwalifikacji i wyłącznie w zakresie, który nie zastępuje wymaganych prawem procedur oceny zgodności ani właściwości potwierdzonych w ramach tych procedur.

Siedem etapów

Jak przebiega postępowanie?

  1. 01

    Wstępna kwalifikacja produktu

    Wnioskodawca przekazuje podstawowe informacje o produkcie, jego kategorii, składzie, przeznaczeniu oraz deklarowanych właściwościach. Na tej podstawie Instytut ustala możliwość przeprowadzenia oceny, jej przewidywany zakres, wymagane dokumenty i koszt postępowania.

  2. 02

    Złożenie wniosku

    Producent, importer, dystrybutor albo inny podmiot odpowiedzialny za produkt składa formalny wniosek oraz dokumentację wskazaną podczas kwalifikacji.

  3. 03

    Ocena formalna

    Sprawdzamy kompletność dokumentacji, możliwość jednoznacznej identyfikacji produktu oraz spełnienie warunków pozwalających na rozpoczęcie oceny merytorycznej.

  4. 04

    Ocena merytoryczna

    Dokumentacja jest analizowana przez osoby posiadające kompetencje właściwe dla rodzaju produktu i zakresu postępowania. W razie potrzeby Instytut może zwrócić się o dodatkowe dokumenty, wyjaśnienia, próbki lub badania.

  5. 05

    Decyzja

    Po zakończeniu postępowania podejmowana jest decyzja o przyznaniu albo odmowie przyznania Rekomendacji. W przypadku stwierdzenia braków możliwych do usunięcia postępowanie może zostać wstrzymane do czasu uzupełnienia dokumentacji.

  6. 06

    Certyfikat i prawo używania znaku

    Pozytywna decyzja stanowi podstawę wydania certyfikatu oraz udzielenia prawa do posługiwania się znakiem „Rekomendacja Instytutu Zdrowia” w zakresie i przez okres wskazany w decyzji.

  7. 07

    Rejestr i nadzór

    Informacja o przyznanej Rekomendacji jest publikowana w rejestrze. W okresie ważności certyfikatu Instytut może weryfikować, czy produkt nadal spełnia warunki programu oraz czy znak jest używany zgodnie z udzielonym zezwoleniem.

Pozytywna decyzja

Co otrzymuje wnioskodawca?

Po uzyskaniu pozytywnej decyzji wnioskodawca otrzymuje:

  • certyfikat Rekomendacji Instytutu Zdrowia;
  • indywidualny numer Rekomendacji;
  • prawo do używania znaku na warunkach określonych w regulaminie;
  • wpis produktu do publicznego rejestru;
  • możliwość posługiwania się znakiem na zatwierdzonym opakowaniu, stronie internetowej i w materiałach informacyjnych;
  • informację o zakresie właściwości objętych pozytywną oceną;
  • zasady prawidłowego stosowania oznaczenia.

Prawo do używania znaku dotyczy wyłącznie produktu wskazanego w certyfikacie. Nie obejmuje innych produktów producenta, całej marki, przedsiębiorstwa ani właściwości, które nie były przedmiotem oceny.

Niezależność decyzji

Znak jakości, którego nie otrzymuje się automatycznie

Opłata pobierana przez Instytut dotyczy przeprowadzenia postępowania, analizy dokumentacji i przygotowania oceny. Nie jest opłatą za pozytywną decyzję.

Złożenie wniosku, przekazanie próbek, wykonanie badań ani wniesienie opłaty nie gwarantują przyznania Rekomendacji. Tylko rozdzielenie oceny od wyniku pozwala zachować wiarygodność znaku i jego rzeczywistą wartość dla konsumentów oraz uczciwych producentów.

Nadzór nad oznaczeniem

Okres ważności i zmiany w produkcie

Rekomendacja jest przyznawana na czas określony wskazany w certyfikacie. Warunkiem zachowania jej ważności jest utrzymywanie właściwości produktu objętych oceną oraz przestrzeganie zasad używania znaku.

Wnioskodawca ma obowiązek poinformować Instytut w szczególności o:

  • zmianie składu lub zastosowanych materiałów;
  • zmianie producenta albo miejsca wytwarzania;
  • istotnej zmianie procesu produkcji;
  • zmianie przeznaczenia lub sposobu stosowania;
  • zmianie etykiety, instrukcji albo deklarowanych właściwości;
  • stwierdzonym zagrożeniu, poważnej reklamacji lub incydencie;
  • wycofaniu produktu albo jego partii z obrotu;
  • działaniach właściwego organu dotyczących produktu.

Istotna zmiana może wymagać ponownej oceny. Brak jej zgłoszenia może stanowić podstawę zawieszenia albo cofnięcia Rekomendacji.

Indywidualny zakres

Koszt postępowania

Koszt jest ustalany indywidualnie po wstępnej kwalifikacji produktu. Zależy między innymi od rodzaju wyrobu, zakresu deklarowanych właściwości, objętości dokumentacji, liczby wariantów oraz konieczności wykonania dodatkowych badań.

Przed rozpoczęciem postępowania wnioskodawca otrzymuje informację o wymaganych dokumentach, zakresie planowanej oceny, przewidywanym terminie oraz kosztach.

Koszt badań laboratoryjnych, zakupu próbek albo dodatkowych opinii specjalistycznych może być rozliczany odrębnie, jeżeli ich wykonanie okaże się niezbędne.

Biuro Certyfikacji

Zgłoś produkt do Rekomendacji

Jeżeli odpowiadasz za produkt, którego jakość jest poparta dokumentacją i wynikami badań, zgłoś go do wstępnej kwalifikacji. Biuro Certyfikacji oceni możliwość objęcia wyrobu programem i przedstawi dalsze etapy postępowania.